منبع مقاله درباره بهبود عملکرد، استان خراسان، مصرف کنندگان

……………………………………………………………………..48
نتيجهگيري 49
بحث 50
پيشنهادات 51
منابع فارسي 52
منابع انگليسي 59
فهرست جدول ها
عنوان جدول صفحه
جدول 1- 1 . تکثير ISSR با يک آغازگر منفرد (AG)……………………………23
جدول 3- 1 . فهرست آنزيم ها و مواد شيميايي کليدي………………………….34
جدول 3- 2 . توده……. کشت شده جهت استخراجDNA……………………..36
جدول 3- 3 . نام و توالي آغازگرهاي مورد استفاده در واکنش PCR……….39
جدول 3- 4 . مشخصات مخلوط واکنش PCR……………………………………40
جدول 3- 5 . زمان و دماي لازم براي 4 مرحله مختلف PCR…………………41
جدول 3- 6 . دماي اتصال آغازگرهاي اختصاصي………………………………..41
جدول 4- 1آماره هاي تنوع ژنتيکي براي 10 ترکيب آغازگري بررسي شده بر روي 18 توده مختلف آفتابگردان 46
فهرست شکل ها
عنوان شکل صفحه
شکل1- 1……………………………………………………………………………………….19
شکل 3- 1. برخي از وسايل مورد استفاده جهت آزمايش‌ها…………………….33
شکل 3- 2. روند رشد گياهان در گلدان………………………………………………37
شکل( 4- 1) 43
شکل( 4-2) الگوي باندي حاصل از استخراج DNA 44
شکل (4- 3) PCR انجام شده توسط پرايمر RA3 45
شکل 4- 4 دندروگرام ترسيم شده بر اساس روش UPGMA براي 18 توده آفتابگردان 47
چکيده
روغن يکي از ضروري ترين مواد غذايي براي تغذيه انسان بوده که کميت و کيفيت آن تاثير چشمگيري بر سلامت انسان دارد. دانههاي روغني دومين منبع غذايي مردم جهان را تشکيل مي دهند. آفتابگردان زراعي Helianthus annuus که جزء گياهان صنعتي، ديپلوئيد با تعداد کروموزوم پايه (x=n=17) دولپه و يکساله است. تنوع موجود در يک ژرمپلاسم ميتواند، منجر به توليد ارقام بهتر و همچنين استفاده از اين تنوع در جهت بهبود خصوصيات رقم زراعي گردد. با توجه به اين موضوع لزوم تعيين تنوع ژنتيكي در اين گياه از اهميت ويژه اي برخوردار است و استفاده از روش هاي جديد ارزيابي تنوع ژنتيكي به منظور انتخاب والدين دو رگ و تعيين ميزان قرابت ارقام ضروري مي باشد. دراين ارتباط بهترين روش استفاده از نشانگرهاي مولكولي مي باشد، زيرا تعيين تنوع به وسيله نشانگرهاي مورفولوژيكي با توجه به اثرات متقابل محيط و ژنوتيپ و فنوتيپ گياهان، كارايي شاخص هاي مورفولوژيكي را كم مي نمايد. در اين مطالعه به منظور بررسي تنوع ژنتيكي 18 توده آفتابگردان خراسان شمالي از نشانگر مولكولي ISSR كه مبتني بر PCR است، استفاده شد. براي استخراج DNA از روش CTAB استفاده شد و تكثير ژنوم نمونه ها با استفاده از 10 پرايمر اختصاصي ISSR انجام پذيرفت. سپس با الكتروفورز ژل آگارز و رنگ آميزي با اتيديوم برومايد، قطعات تكثير شده مورد ارزيابي قرار گرفتند.که از مجموع 101 باند توليد شده 43 باند منومورف و 58 باند از آنها چند شکل بودند. درصد چند شکلي براي هر آغازگر از 75/28 درصد براي آغازگر A11-B22 تا 81/81 درصد براي آغازگر 3RAمتغيير بود. در اين بررسي توزيع مقادير PIC بين 27/0 تا 49/0 با ميانگين 45/0 متغيير بود. شاخص نشانگر در آغازگر هاي مورد مطالعه بين 93/7 تا 51/40 قرار داشت. بيشترين مقدار شاخص نشانگر متعلق به آغازگر RA3 بود که نشان دهنده قدرت تفکيک بالاتر اين آغازگر در مقايسه با ساير آغازگرها است. که با توجه به ميزان محتواي اطلاعات چند شکلي آغازگرها وشاخص نشانگر، آغازگر¬هاي A11 و RA3 و 1RR در بررسي تنوع ژنتيکي مناسب مي باشند. ميزان فاصله ژنتيکي ژنوتيپها با استفاده از روش UPGMA و در نرمافزار NTSYS محاسبه و ارتباط ژنوتيپها با استفاده از دندروگرام نشان داده شد. دندروگرام حاصل از تجزيه و تحليل مجموع الگوهاي باندي حاصل از پرايمرهاي مورد استفاده، تودهها را در سطح 5/61 درصد به 6 گروه تقسيم نمود. با توجه به اهداف اين تحقيق ميتوان به اين نتايج رسيد که بررسي تنوع ژنتيکي تودهاي آفتابگردان با استفاده از نشانگر مولکولي ISSR امکان پذير بوده و با استفاده از اين نشانگر ميتوان تودههاي مورد بررسي را به گروههاي مختلف تقسيمبندي کرد. همچنين به وسيله فاصله ژنتيکي به دست آمده بين تودهها، با توجه به درصد تشابه آنها ميتوان تودهها با فاصله ژنتيکي بيشتر را جهت استفاده در مراکز تحقيقاتي جهت توليد بذور هيبريد با هتروزيس مطلوب استفاده نمود.
کلمات کليدي: آفتابگردان، تنوع ژنتيکي، چندشکلي، نشانگر، ISSR
1-1-اهميت و ضرورت انجام تحقيق
روغن يکي از ضروريترين مواد غذايي براي تغذيه انسان بوده که کميت و کيفيت آن تاثير چشمگيري بر سلامت انسان دارد (ناصري, 1375). دانههاي روغني دومين منبع غذايي مردم جهان را تشکيل ميدهند (باراک1، 2006). اين محصولات علاوه بر دارا بودن ذخاير اسيدهايچرب حاوي پروتئين نيز ميباشند. استفاده از پروتئينهاي گياهي به جاي گوشت و نيز معرفي دانههاي روغني جديد مانند سويا و کلزا به بازارهاي جهاني سبب اهميت روز افزون اين محصولات شده است. همگام با رشد جمعيت و بهبود سطح زندگي به خصوص در کشورهاي در حال توسعه، تقاضا براي روغنها و نيز پروتئينهاي گياهي که از محصولات فرعي دانههاي روغني ميباشد، افزايش يافته است و از اين رو يکي از مهمترين مسائل مورد بحث در کشاورزي و صنعت کشورها به شمار ميرود (کاکاي2 و همکاران، 2009). همچنين افزايش مصرف کنجاله دانههاي روغني در تغذيه دام و طيور نيز نياز به توليد دانههاي روغني را در جهان افزايش داده است (سيداحمدي و کريمي, 1382). اهميت روغنهاي نباتي نيز به دليل افزايش جمعيت و بالا رفتن ميزان مصرف، روز به روز بيشتر ميشود. از اين رو لزوم برنامهريزي بلند مدت و منسجم با هدف نيل به خود کفايي در توليد روغن خوراکي غير قابل انکار خواهد بود (شيرانيان و دهشيري3، 2003 ).
مصرف روغن در ايران طي سالهاي اخير به دليل رشد جمعيت و مصرف سرانه، افزايش يافته است، به طوري که با در نظر گرفتن مصرف سرانه 14 کيلوگرم، سالانه حدود 750 هزار تن روغن مورد نياز ميباشد. اين در حالي است که کمتر از 10% از اين روغن، در داخل کشور توليد ميگردد (سپهر و همکاران، 1382)
در حال حاضر بيش از 85% روغن خوراکي مورد نياز کشور از خارج وارد ميشود که اين به نوبه خود سبب وابستگي شديد به واردات روغن و در نتيجه خروج ارز از کشور ميشود با توجه به اهميت روغن در جيره غذايي انسان، ضرورت کشت دانههاي روغني و نزديک شدن به خود کفايي در زمينه توليد روغن مورد نياز کشور بسيار پراهميت ميباشد (عطاييکچويي و همکاران، 1388).
آفتابگردان يکي از مهمترين گياهان روغني به شمار ميآيد که بعد از پنبه و سويا بيشترين سهم توليد داخلي را به خود اختصاص داده است (خطيبي و همکاران، 1392) روغن آن به دليل داشتن اسيدهاي چرب غيراشباع فراوان و همچنين فقدان كلسترول از كيفيت بالايي برخوردار است (نظامي و همکاران، 2008). و سطح زير کشت آن در سالهاي اخير در کشور کاهش يافته است (صفاري، 1381) و درحال حاضر بيش از80000 هکتار ميباشد (رحيمي و همکاران، 1382). اين محصول با داشتن حدود 40-50% روغن با کيفيت مطلوب، ميتواند به عنوان يک گياه زراعي مطمئن در دامنه وسيعي از شرايط محيطي، عملکرد قابل توجهي داشته باشد (کريمزادهاصل، 1382)
آفتابگردان عمدتا به عنوان يک منبع تامين کننده روغن در جهان مطرح است. و عملکرد آن در خاکهاي نسبتا فقير رضايتبخش بوده و به همين دليل در محدوده وسيعي از زمينهاي کشاورزي کشت ميشود. به گرما و سرما مقاوم است در مواردي که درجه حرارت از 10 درجه سانتيگراد کمتر نشود، رشد نمو آن رضايتبخش خواهد بود اين درجه حرارت کمتر را بدون صدمه ميتواند تحمل کند اين سازگاري مطلوب باعث گرديده که کشت آن در شرايط اقليمي متفاوت امکانپذير گردد (کوچکي و همکاران، 1367).
1-2-پرسش تحقيق
آيا امکان بررسي تنوع ژنتيکي تودههاي بومي آفتابگردان استان خراسان شمالي با استفاده از نشانگر مولکولي ISSR وجود دارد؟
آيا در بين تودههاي مورد بررسي تنوع ژنتيکي وجود دارد؟
1-3-اهداف تحقيق
ارزيابي امکان استفاده از نشانگر مولکولي ISSR در بررسي تنوع ژنتيکي آفتابگردان
بررسي تنوع ژنتيکي توده4هاي آفتابگردان مورد بررسي با استفاده از نشانگر مولکولي ISSR
تعيين ميزان فاصله ژنتيکي بين تودههاي مورد بررسي و استفاده از اطلاعات به دست آمده در مراکز تحقيقاتي
1-4-فرضيهها
تنوع ژنتيکي بين تودههاي بومي آفتابگردان استان خراسان شمالي وجود دارد.
براي تشخيص تنوع ژنتيکي آفتابگردان، ميتوان از نشانگرهاي مولکولي استفاده کرد.
روش ISSR روش مناسبي براي بررسي تنوع ژنتيکي است.
1-5-هنر و دانش اصلاح نباتات
هنر اصلاح نبات به مهارت اصلاح کننده در مشاهده و تشخيص خصوصيات اقتصادي، محيطي، تغذيهاي يا ارثي وابسته است. قبل از اينکه اصلاح کنندگان، آگاهي و دانش کنوني را کسب نمايند، به طور عمده به مهارت و داوري خود در انتخاب گياهان جديدي که به طريق بذر يا رويشي تکثير ميشد تکيه داشتند. بنابراين انتخاب، قديميترين شکل اصلاح نبات بود (اسليپر و پولمن5، 1387).
اگرچه، گياهان زراعي در ابتدا به واسطه نتايج جستجوي غيرهدفمند انسان (براي منابع مناسب غذا) رو به تکامل نهادند اما امروزه اين امر بيشتر از طريق برنامههاي اصلاحي مدبرانه حاصل ميشود. در حاليکه تغييرات در فعاليتهاي زراعي و مکانيزاسيون کشاورزي، تاثير چشمگيري بر بهرهوري زراعي داشته اند، بهبود عملکرد اغلب گياهان به سبب بهبود ژنتيکي آنها بوده است. عليرغم پيشرفتهاي حاصله، بهبود بيشتر عملکرد و کيفيت محصولات، به سبب رشد جمعيت، افزايش قيمت نهادههايي چون آب، کود و انرژي و ملاحظات مربوط به اثرات کودها و سموم شيميايي بر زيست بوم و تغيير سريع صلايق مصرف کنندگان، مورد درخواست مستمر قرار دارد (دارويس و سولار6، 1983). با پيشرفت دانش ژنتيک و ساير علوم گياهي وابسته، اصلاح نباتات به علم تبديل گرديد. اصلاح نباتات بر پايهي تشخيص ژن به عنوان واحد وراثت، روشهاي تغيير و تحول ژني و نقش رفتار ژنتيکي، که امکان برآورد دقيق نتايج حاصل از تغيير و تحول ژني را ميدهد بنيان نهاده شد. ژنها با آثارشان بر روي ظهور قابل مشاهدهي صفات گياهي نظير پاکوتاهي يا پابلندي يا رنگ سفيد يا صورتي گل شناسايي ميشدند. از طريق دگرگردهافشاني مهار شده ترکيبات ژني ويژهاي از صفات مطلوب مختلف به داخل يک رقم گياهي ادغام ميگرديد.اخيرا دانش ژنتيک مولکولي براي پيشرفت اصلاح نبات، به سطح بالاتري از تکنيک تجربي ارائه گرديده است. ژنتيک مولکولي در توصيف ساختار شيميايي اسيد دياکسيريبونوکلئيک (DNA)، مادهاي که سازندهي ژن است، مشارکت دارد (اسليپر و پولمن, 1387).
1-6-چرا گياهان اصلاح ميشوند؟
هدف اصلاح نبات تغيير وراثت گياهي به روشهايي است که عملکرد گياهي را بهبود بخشد. بهبود عملکرد گياهي از راههاي بسياري مورد عمل قرار ميگيرد. معمولا اهداف اصلي بهنژادي افزايش عملکرد و کيفيت است اگرچه محصول برداشتي دانه، علوفه، الياف، ميوه، غده، گل و يا ساير اندامهاي گياهي باشد، منشا اصلي غذاي مردم جهان ميباشند. عملکرد بالاتر محصولات گياهي تاثير مهمي در تامين غذاي فراوان و سودمندتر شدن کشاورزي و کاهش هزينهي محصولات غذايي براي مصرف کننده بر عهده دارند. بهنژادي براي بهبود کيفيت در غذاهاي گياهي، موجب

دیدگاهتان را بنویسید

Close Menu