پایان نامه ارشد با موضوع گندم و برنج، عملکرد گندم، استان فارس

دانلود پایان نامه

گرديدهاست و مشخص شدهاست که غلظت بالاتر از يک ميلي مولار اثر منفي بر روي جوانهزني دارد و غلظتهاي بالاتر از 5/0 ميلي مولار رشد گياه و جوانهزني را به تأخير مياندازد. چون در روزهاي بالاتر، SA استرس اکسيداتيو را، راهاندازي ميکند (Rao et al, 1997).
Wen et al (2008) نشان دادند که ساليسيليکاسيد در ايجاد يک سيگنال احتمالي و پاسخ مقاومتي در گياهان در مقابل استرس موثر است.
Kang et al (2003) نقش ساليسيليکاسيد را در ايجاد پاسخ دفاعي غير مستقيم و فعال کردن ژنهاي مقاومت گياهي بيان کردند.کاربرد استيلساليسيليکاسيد باعث کاهش تجمع راديکالهاي آزاد سوپراکسيداز بافت گياه و استحکام غشايي سلولي ميشود در نتيجه موجب مقاومت گياه به سرمازدگي مي شود (Cai et al, 2006).

كليات ذرت:

1-1 منشاء و تاريخچه ذرت:
ذرت را گياه دنياي جديد مي نامند و تنها گياه خانواده غلات است كه در كشور هاي آمريكاي مركزي (مكزيك)، آ مريكاي جنوبي و يا آمريكاي شمالي تكامل يافته است، طبق نتايج كاوش هاي به عمل آمده مشخص شده است كه حدود 3000 سال قبل از ميلاد اين گياه در پرو وجود داشته است. همچنين مشخص گرديد كه نوع وحشي آن به نام ذرت اندن (Anden) يا ذرت مكزيكي حدود 5900 سال قبل در اين كشور كشت مي شد (تاجبخش و پور ميرزا، 1382).
منشاء اوليه ذرت آمريكاي مركزي است (نورمحمدي 1389). ذرت تا قبل از سال 1492 ميلادي (سال كشف امريكا) در قاره آسيا، اروپا و آفريقا به عنوان يك گياه زراعي شناخته نشده بود اين گياه از قرن هاي پيش در آمريكاي مركزي و توسط مردم ايندياناي آمريكا كشف شده است و به همين سبب نام لاتين آن از يكي از طوايف اينديانا به نام Mahis يا Marisi گرفته شده است (خدابنده، 1385).
ذرت يكي از زراعت هاي رايج در اين منطقه بود كه بيشتر توسط سرخپوستان قبيله Mahis آمريكاي جنوبي كشف مي گرديد (خدابنده، 1385). لذا كريستف كلمپ در سال 1493 ذرت را وارد اسپانيا گرديد و از آنجا به ايتاليا، پرتغال و ساير كشور هاي اروپايي كسترش يافت. پرتغالي ها در اوايل قرن شانزدهم ميلادي ذرت را وارد اندونزي، آفريقا، هندوستان و چين نمودند (نورمحمدي و همكاران، 1389).
كارشناسان فسيل دانهاي گرده ذرت را در عمق 70 متري در بلاس ارتس (Bellas Artes)، واقع در شهر مكزيك يافتند و قدمت آن را 60 تا 80 هزار سال تخمين زدند. اسناد و مدارك موجود در مكزيك را مركز و موطن اوليه ذرت از يك جو وحشي در مكزيك به صورت اهلي در آمد (آمارنامه كشاورزي، 1389).
اين تصور كه محل اصلي و اوليه ذرت كشور مكزيك بررسي هاي متعدد و مختلف كه در اثر تجزيه ي دانه گرده هاي ذرت در مكزيك به عمل آمده است و قدمت آن را تقريباً به 8000 سال پيش تخمين مي زنند به علت شباهت نزديكترين گونه خويشاوند ذرت Zea Mexicana (schra) kuntye بوده است كه گياهي يكساله و از نوع گندميان با كروموزوم هاي مشابه ذرت معمولي (20= n2 ) مي باشد (كريمي ،1386).
كلمه zea لغتي يوناني است كه ريشه آن zoein به معني زندگي است. zea ( zeia) به دانه هاي پوشيده به ويژه Triticum spelta (گياه ضروري براي زندگي انسان) اطلاق مي گرديد (نورمحمدي و همكاران ،1389).

1-2 تاريخچه كاشت ذرت در ايران:
تاريخچه و يا زمان دقيق ورود ذرت به ايران به طور دقيق مشخص نيست. لكن در زماني كه پرتغالي ها از طريق بنادر جنوب به ايران وارد شدند و مدتي نيز در اين مناطق سكونت داشتند به احتمال زياد بذر ذرت را به ايران آوردند و مركز اوليه كاشت اين گياه نيز در ايران در ابتدا، مناطق مستعد جنوب كشور بوده است. برخي از گزارش كنندگان ورود ذرت را به ايران به دوره شاه اسماعيل صفوي نسبت مي دهند. همچنين مقداري نيز از طريق كشور عربستان توسط حجاج ايراني به كشور وارد شده كه به طور مسلم اطلاق كلمه گندم مكه در زمان هاي گذشته در برخي از مناطق كشور به اين گياه از اين مسئله ناشي گرديده و در حال حاضر نيز در آذربايجان ذرت را مكه مي نامند (خدابنده ،1385).

1-3 اهميت محصول ذرت:
ذرت گياهي تك لپه اي،يكساله با مسير فتوسنتزي C4 و بيش از پانصد نوع فراورده از آن بدست مي آيد. اهميت ذرت بدليل داشتن راندمان بالقوه بالا در تبديل انرژي خورشيدي به انرژي شيميايي و سازگاري آن در محدوده فوق العاده وسيعي از شرايط محيطي است (خدابنده ،1386 ، مؤدب شبستري و مجتهدي ،1385).
يكي از عوامل به زراعي، شناخت دقيق اثر متقابل ميان عملكرد تك بوته و تعداد تك بوته در واحد سطح است كه اثر تعيين كننده اي در موفقيت زراعت دارد. تغيير ساختار عملكرد تك بوته مهم در گياه ذرت كه نوع مصرف را مشخص مي كند، تعداد گياه در واحد سطح مي باشد (نورمحمدي و همكاران ،1382).
تغييرات تراكم يكي از عوامل اصلي تعيين كننده عملكرد مي باشد، مهم اين است كه دانسته شود كه هر عامل موثر در عملكرد تك بوته گياه زراعي با تغيير تراكم چگونگي واكنش نشان مي دهد. از طرفي طرز قرار گرفتن گياه نسبت به هم در تراكم هاي متفاوت توسط الگوهاي مختلف كاشت اعمال مي گردد و از نظر متخصصين زراعت بهترين الگوي كاشت، الگويي است كه تا حد امكان به مربع مستطيل نزديك باشد (سرمدنيا و كوچكي، 1387). در آزمايشي بر روي ذرت مشخص شد كه افزايش تراكم از 3 الي 12 بوته در متر مربع تا شيري شدن تغييري در راندمان استفاده از تشعشع نداشته است (Gustavo et al, 2006).
ذرت بدليل ويژگي هاي بسيار زياد خود، به ويژه به دليل قدرت سازگاري با شرايط اقليمي گوناگون بسيار زود در تمام دنيا گسترش يافت و مكان سوم را بعد از گندم و برنج از نظر سطح زير كشت بخه خود اختصاص داد. مقاومت مطلوب نسبت به خشكي،
ورس، عملكرد زياد در هكتار، قدرت قرار گرفتن در تناوب هاي مختلف با گياهان و آب و هواي گوناگون قدرت پذيرش كامل مكانيزاسيون در مراحل مختلف كاشت، داشت و برداشت، كشت هاي متوالي به مدت چند سال و سهم عمده و نقش روز افزون ذرت در تامين مواد غذايي مورد نياز انسان، دام، طيور و مصارف صنعتي از جمله دلايل ديگري هستند كه باعث توسعه بسيار زياد كشت ذرت گرديدهاند (نورمحمدي و همكاران،1389). ذرت به دليل موارد مصرف زياد و كيفيت و ارزش غذايي بالا در سطح وسيعي از جهان كشت مي شود و در آمريكا نظر به اهميت و ارزش اقتصادي فراوان به “سلطان محصولات كشاورزي” معروف است (کريمي، 1386).
ذرت گياه مفيدي است كه تقريباً كليه قسمت هاي آن اعم از ساقه، برگ، دانه و حتي كاكل و چوب بلال آن مصرف مي شود و بيش از 500 نوع فراورده هاي گوناگون از آن بدست مي آيد (ميرهادي ، 1380). ذرت از لحاظ كيفيت غذايي نيز گياه ارزشمندي است و تنها مشكل آن كمبود اسيد هاي آمينه ضروري ليزين و تريپتوفان است (ميرهادي، 1380).

1-4 اهميت اقتصادي ذرت:
سطح زير كشت و همچنين مصرف ذرت طي سال هاي اخير در اغلب كشور هاي جهان به سرعت افزايش يافته و اين نسبت از سال 1984 به بعد بعلت اهميت زيادي كه فراوده هاي مختلف آن در دنياي امروز دارا مي باشند، رشد زيادتري داشتند و در حال حاضر سطح زير كشت آن به حدود 385 ميليون هكتار و مقدار محصول آن به حدود 1270 ميليون تن بالغ گرديده و بعد از گندم و برنج در بين غلات مقام سوم را احراز نموده است و متوسط توليد دانه آن در جهان از هر هكتار حدود 4750 كيلوگرم و علوفه سيلويي آن به حدود 43000 كيلوگرم بالغ گرديده است (FAO, 2005).
ذرت به يکي از مهمترين گياهان صنعتي در آمريکا تبديل شده است، توليد واريته هاي جديد ذرت، دارا بودن درصد روغن بالا به عنوان غذاي دام (گاو)، طيور و خوک افزايش مي يابد(کوچکي و خواجه حسيني، 1387). در سال هاي اخير استفاده از واريته هاي جديد ذرت به عنوان يکي از مهمترين شيرين کننده ها (گلوکز و فروکتوز)، در نوشابه هاي غير الکلي مطرح است (امام و ثقة الاسلامي، 1384) ، اين واريته ها همراه با ديگر واريته هاي داراي آميلوپکتين بالا و آميلوز بالا نشان از جايگاه برتر اين گياه در صنعت دارد و گلوتن حاصل از ذرت فراوري شده نيز در تغذيه دام ها استفاده مي شود (کوچکي و خواجه حسيني، 1387).
در اواخر ده? 1980 مصرف غلات د غذاي دام ساليانه 1 تا2 درصد افزايش يافته است عامل ديگر تبديل غلات به اتانول براي سوخت خودرو هاست که تنها در سال 2000 حدود 15 ميليون تن ذرت در آمريکا به اتانول تبديل شد و در سال جاري اين رقم به 85 ميليون تن رسيد (کوچکي و خواجه حسيني، 1387).
تنها 15 درصد جمعيت جهان از 12ز گونه گياهان حاصل مي شود که امروزه تنها سه گياه گندم، برنج و ذرت حدود 60 درصد کالري و 56 درصد پروتئين مورد نياز انسان را تأمين مي کنند (Janic, 2001؛ نورمحمدي و همکاران، 1384).در حال حاضر تنها 30 گونه تقريباً 95 درصد کالري و پروتئين مورد نياز انسان را تأمين مي کند که بيش از اين 56 ذرصد غذاي انسان تنها از سه گونه گياهي برنج (26 درصد)، گندم (23 درصد) و ذرت (7 درصد)تأمين مي شود ((Janic, 2001 به طور متوسط تركيبات شيميايي دانه خشك ذرت به شرح زير مي باشد:
نشاسته 77 درصد ، روغن 5 درصد ،قند 2 درصد ، پنتوزان 5 درصد ، پروتئين 9 درصد و خاكستر 2 درصد در صنعت از 100 كيلو گرم ذرت با 16 درصد رطوبت، 63-64 كيلوگرم نشاسته و 3 كيلوگرم روغن استخراج مي گردد و از باقي مانده آن كنجاله براي تغذيه دام استفاده مي شود (نورمحمدي و همکاران، 1389).

1-5 اهميت ذرت علوفه اي:
ذرت علوفه اي سبز به ذرت هايي گفته مي شود که قبل از تشکيل کامل بلال درو شوند. بهتر است به هنگام گل کردن اقدام به درو کرد تا علف ترد باشد، در اين حالت ذرت حاوي 90-85 درصد آب است و در حدود 20-25 تن در هکتار عملکرد دارد (کريمي، 1386).
ذرت علوفه اي به علت دارا بودن مواد قندي و نشاسته اي زياد و عملكرد قابل توجه يكي از نباتات مناسب براي توليد علوفه سبز و سيلو محسوب مي شود به هنگام سيلو شدن به علت غني بودن از قند و ساير هيدرات هاي كربن به مواد افزودني نياز ندارد (خدابنده، 1385). ذرت علوفهاي را به عنوان گياهي با توانايي بالا و سازگاري در اكثر مناطق كشور مي تواند نقش مهمي در تأمين علوفه مورد نياز دام به ويژه فصل زمستان ايفا نمايد (چوگان، 1375).
امروزه با ادامه فعاليت پژوهندگان ذرت و ايجاد لاين ها و هيبريد هاي جديد عملكرد ذرت تا حدود زيادي بهبود يافته است. عمده استفاده ذرت توليد دانه و علوفه سيلويي است (كريمي، 1386؛ يزدي صمدي و عبدمشياني، 1383).
ذرت يك گونه علوفه اي مهم است كه براي مصرف به صورت سيلاژ كل گياه برداشت مي شود (Coors, 1995). اين گياه با وجود داشتن يك مرحله برداشت داراي عملكرد ماده خشك بالايي است. ذرت سيلو شده يك منبع انرژي مهم در تغذيه دام است و پايين بودن پروتئين آن نيز به سادگي از طريق افزايش سويا يا آفتابگردان در جيره غذايي دام قابل رفع مي باشد (چوگان، 1375).
سيلاژ آن به آساني تهيه مي شود و يك علوفه خوش خوراك با كيفيت پايدار براي دام مي باشد و انرژي بالاتري نسبت به ساير علوفه ها داراست. توليد سيلاژ ذرت نسبت به ساير علوفه ها به كارگر كمتري نياز دارد (کريمي، 1386).
ذرت از جمله گياهاني است كه از نظر علوفه و دانه مورد توجه است. عملكرد علوفه بالا و صور مختلف به صورت سبز يا سيلويي، كشت اين گياه را از نظر اقتصادي توجه پذير ساخته است. نسبت توليد علوفه به كل محصولات زراعي در كشور 12/20 درصد است كه از سال 1374 ت
ا 1380 سير صعودي داشته است (جليلي، 1382).

1-6 سطح زير كشت در ايران و جهان:
ذرت يکي از غلات مهمي است که کشت آن به عنوان يک گاه زراعي جديد در دهه 1350 در ايران مطرح شد و کم کم جايگاه نسبتاً خوبي را در الگوهاي کشت به خود نسبت داد (کوچکي و خواجه حسيني، 1387). براساس آمار موجود (بي نام، 1386) سهم ذرت دانه اي از کل غلات در ايران در سال زراعي 1385- 1384، 12/3 درصد بوده است که بعد از گندم، جو و برنج بيشترين سهم را در توليد دانه غلات در ايران دارا بوده است.
توسعه جهاني ذرت 800 ميليون تن و سطح زير كشت آن 152 ميليون هكتار مي باشد و اين گياه از نظر توليد بعد از گندم و برنج در رتبه سوم قرار دارد. از اين ميان سهم توليد ايران 2 ميليون تن و سطح زير كشت آن 350 هزار هكتار مي باشد (FAO, 2009).
در سال 2004 ميلادي سطح زير كشت ذرت جهان 145 ميليون هكتار بوده است. متوسط سهم ايران از سطح جهاني در اين دوره حدود 9 درصد بوده است. سطح زير كشت ذرت ايران در سال زراعي 84-1382 برابر 276 هزار هكتار بود و ميزان توليد آن به 955/1 ميليون تن رسيد. براساس آخرين بررسي ها در سال زراعي 84-1382 استان فارس با سطح زير كشت 102201 هزار هكتار، بيش ترين سطح را در بين استان ها برابر 37 درصد از كل سطح زير كشت ذرت كشور را به خود اختصاص داده است (چوگان، 1386).
توليد ذرت در سال 2001 در جهان بر اساس آمار منتشره از سوي سازمان خواروبار كشاورزي جهان (FAO) 599 ميليون تن بوده است ايالات متحده آمريكا با توليد 235 ميليون تن ذرت در سال 2001 با سهم 17/39 درصد از توليد جهاني، در بين كشور هاي توليد كننده اين محصول جايگاه ويژه اي داشته است. كشور چين با 40/18 درصد از توليد جهاني در مقام دوم قرار گرفته و سهم اين دو كشور مجموعاً 59 درصد بوده است، پس از ايالات متحده امريكا و چين، كشور برزيل با 9/6 درصد سهم در توليد جهاني رتبه سوم را به خود اختصاص داده است. ساير كشور ها هر كدام سهمي كمتر از 2/3 درصد داشته اند. سهم ايران در توليد جهاني 17/0 درصد بوده است (FAO, 2001). اصلاح و توسعه ذرت در جهان و خصوصاً در آمريکا همچنان از دومنبع انتقال ژن ها و انتخاب زنوتيب هاي منحصر به فرد براي اهداف علوفه اي وصنعتي ادامه پيدا مي کند (کوچکي و خواجه حسيني، 1387).
در طي چهار دهه گذشته، افزايش عملکرد غلات در جهان بسيار چشمگير بوده است به طوري که عملکرد ذرت، برنج و گندم در طي سال هاي 1960 تا 1994 تقريباً دو برابر شده است (Janick, 2001) و طي قرن اخير چين، فرانسه، انگلستان و مکزيک عملکرد گندم و ذرت خود در هکتار را 4 برابر افزايش داده اند و عملکرد ذرت در آمريکا نيز 4 برابر شده است (طراوتي، 1381).که در جدول زير سرعت افزايش عملکرد ذرت در برخي از کشور ها و نيز درصد افزايش ساليانه عملکرد آورده شده است:
جدول1-1 سرعت خطي افزايش عملکرد ذرت در برخي کشورها از سالهاي 1966 تا 2000 (کوچکي،1383).

محصول

منطقه/کشور

خط روند عملکرد
(کيلو گرم در هکتار)

سرعت افزايش
(کيلو گرم د

دیدگاهتان را بنویسید

Close Menu