پایان نامه با کلید واژگان انقلاب مصر

اسلامي،انقلاب مصر” تحقيق ديگري است که در سال 1391 چاپ و به فارسي ترجمه شده است.اين کتاب با هدف شناخت و تحليل تحولات جاري در منطقه،گمان زني و سناريو پردازي در خصوص آينده تحولات منطقه اي و جهاني و بلاخره ارايه ي راهبردها و راه کارهاي مناسب براي مديريت بيداري اسلامي جهت نيل به اهداف عالي آن در آينده نوشته شده است.عماره در اين کتاب به مفهوم انقلاب در فقه و انديشه سياسي اهل سنت اشاره نموده و نتيجه گرفته است که عموم اهل سنت موافق عزل حاکم ظالم مي باشند،به شرطي که اين امر مستلزم فتنه، جنگ و آشوب نباشد يعني با تاکيد بر مشي مسالمت آميز جنبش ها.وي همچنين در اين کتاب به بررسي ريشه هاي وقوع انقلاب اخير مردم مصر عليه حکومت خودکامه ي حسني مبارک مي پردازد و در اين ميان بر موضوع اسلام ستيزي حسني مبارک و حمايت همه جانبه ي او از بي دينانو سرسپردگي شديد وي به غرب و صهيونيستها تاکيد مي کند.
“فرايندهاي متفاوت گذار به دموکراسي و دگرگوني سياسي و اجتماعي در خاورميانه” :نام مقاله اي است که به قلم”راث هانا” و “سانتيني”در خصوص وضعيت کنوني انتقال قدرت در کشورهاي بهار عربي، به خصوص تونس ومصر نوشته شده است. در خصوص پراهميت بودن بررسي جريانات اجتماعي شکل گرفته در تونس و مصر و تحولات آنها،ضمن پراهميت شمردن جريانات و جنبش ها درتونس و مصر اشاره مي کنند که،تحولات اين دو منطقه دلايل مختلفي دارند و دو نمونه از انقلاب هاي بزرگ منطقه هستند.تغييرات صورت گرفته در دو کشور هم سطحي بوده اند هم عميق،هم لحظه اي بوده اند هم ماندگار و هم داخلي بوده اند هم نشان دهنده گرايشات منطقه اي.آنها بيان ميدارند که يکي از توده هاي بااهميت در اين تحولات قشر جوان هستند که در توسعه سياسي کشورشان نقش مهمي بازي کردند. همچنين در اين مقاله به بررسي تفاوتهاي تحولات در دو کشور مصر و تونس مي پردازند و نيز بيان مي دارند که فرآيندهاي تغيير،تنش ماندگاري را بجا خواهند گذاشت که اسلام گرايان بايستي در سال هاي آتي با آنها دست و پنجه نرم کنند.
اف.گرگوري گاز12، محمد العجاتي،احمد محمدابوزيد،جاناتان براون،سارا فيليپس و عبدالرحيم منار سليمي و افرادي ديگر نيز در اين زمينه مقالاتي را به رشته ي تحرير درآورده اند و هرکدام بر زمينه ها،عوامل و روند اين تحولات پرداخته و اعتراض هاي مردمي را در خاورميانه و شمال آفريقا بررسي کرده اند.
2-4 چهار چوب نظري
با توجه به مرور نظريه هاي علمي مطرح پيرامون تحولات و جنبش هاي اخير خاورميانه و مطالعات انجام يافته پيرامون موضوع،چارچوب نظري اين تحقيق بر نظريه هاي آصف بيات مبتني مي باشد.
بيات در ديدگاه هاي خود از طبقه متوسط فقيري صحبت مي کند که از نظر اجتماعي و فرهنگي انتظارات طبقه متوسط را دارند ولي از نظر اقتصادي به دليل فقر و بيکاري مانند تهي دستان شهري زندگي مي کنند.طبق تئوري بيات طبقه متوسط فقير احساس خشم اخلاقي کرده وخواهان تغييرات اساسي در جامعه مي باشند.
بيات به مواردي چون مهاجرت،افزايش شهرنشيني،تحولات جمعيتي و رشد سواد سياسي پرداخته و معتقد است که همين ها تغييرات سهمگيني در جامعه ايجاد مي کنند به همين دليل است که از اين انقلابها با عنوان پسا اسلامي ياد مي کند که بر حقوق شهروندي تاکيد داشته و در پي ايجاد رويه هاي دموکراتيک سياسي در جوامع پرهيزکار و مسلمان اند.
2-5 مدل تحليلي

نمودار شماره 1 : مدل تحليلي تحولات تونس و مصر
2-6سوالات و فرضيات پژوهشي
الف – سوالات پژوهشي
1- آيا تفاوتي بين تحولات اجتماعي- سياسي روي داده در دو کشور تونس و مصر وجود دارد؟
2- چرا تحولات دو کشور تونس و مصرنسبت به ساير کشورهاي خاورميانه که تحت تاثير اين تحولات بوده اند مشهود تر مي باشند؟
3- انگيزه هاي سياسي مردم در تحولات دو کشور تونس و مصر چه بوده است؟
4- انگيزه هاي اجتماعي مردم در تحولات دو کشور تونس و مصر چه بوده است؟
ب – فرضيات پژوهشي
1- بر طبق نظريه”طبقه متوسط فقير”به نظر مي رسد، گروه هاي اجتماعي که به حقاجتماعي- سياسي خود از حکومتهاي اقتدار گراي عرب دست نيافته اند خواهان تغيير اساسي در حکومت مي باشند.
2- به نظر ميرسد که در تحولات سياسي- اجتماعي دو کشور تونس و مصرتفاوتي وجود داشته باشد.
3- به نظر ميرسد که تحولات دو کشور تونس و مصر نسبت به ساير کشورهاي خاورميانه مشهودتر باشد.
4- به نظر مي رسد که انگيزه هاي سياسي در شکل گيري تحولات خاورميانه موثر بوده است.
5- به نظر مي رسد که انگيزه هاي اجتماعي در شکل گيري تحولات خاورميانه موثر بوده است.

فصلسوم:روش شناسي و تعريف مفاهيم

3
3-1 روش پژوهش
3-2 ابزار گردآوري اطلاعات
3-3 جامعه ي آماري
3-4 نحوه ي جمع آوري داده ها
3-5 روش تجزيه و تحليل داده ها
3-6 قلمرو زماني و مكاني پژوهش

در اين فصل با توجه به موضوع تحقيق،روش شناسي مورد نظر معرفي شده و سپس به تعريف مفاهيم و متغيرهاي تحقيق پرداخته مي شود.
3-1 روش پژوهش
انتخاب روش انجام يک تحقيق بستگي به هدف ها و ماهيت موضوع تحقيق و امکانات اجرايي آن دارد.از آنجا که هدف پژوهش حاضر مقايسه تحولات دو کشور تونس و مصر مي باشد،ريشه ها و دلايل خيزش ها در اين دو کشور مورد بررسي و مقايسه قرار مي گيرد،روش اين تحقيق کيفي بوده و از تکنيک تطبيقي- تاريخي استفاده شده است.
در تحليل تطبيقي،دو جامعه
با يکديگر مقايسه مي شوند.از ديد ريگين13 همه علوم اجتماعي تجربي متضمن مقايسه است.اگرچه در واقع همه علوم اجتماعي در اين معناي گسترده،تطبيقي هستند،اما اصطلاح روش تطبيقي در علوم اجتماعي تطبيقي-شاخه اي از علوم اجتماعي که به تفاوت ها و شباهت هاي بين جوامع علاقمند است- ، تلقي شده است.پژوهشگران تطبيقي به طور کلي به شناخت شباهت ها و تفاوت هاي واحدهاي کلان اجتماعي علاقه دارند.( ريگين،32:1388)
در واقع در علوم اجتماعي،اين تحقيق در پي بررسي تفاوت و تشابه در بين کل ها و ترتيبات اجتماعي است.تحليل روش تطبيقي علاوه بر توصيف و تبيين مشابهت ها و تفاوت ها،شرايط و پيامدهاي واحدهاي اجتماعي کلان و بزرگ مقياس همچون ملتها،جوامع و کشورها را مورد بررسي قرار مي دهد.تحقيق حاضر با استفاده از روش تطبيقي-تاريخي،تحولات دو کشور تونس و مصر را مورد بررسي قرار مي دهد.به اين صورت که ابتدا عللو عوامل تحولات و زمينه هاي بروز آن را در هردو کشور بررسي مينمايد و سپس مطالب به دست آمده از هر دو کشور را با يکديگر مقايسه مي کند تا معلوم شود که آيا بروز تحولات در هر دو کشور عربي خاورميانه به طور يکسان و مشترک بوده است و يا اينکه با يکديگر متفاوت هستند.
3-2 ابزار گردآوري اطلاعات
ابزاري که براي گردآوري اطلاعات در اين تحقيق مورد استفاده قرار گرفته است از نوع فيش برداري و نمونه برداري است وهمچنين از رسانه هاي مجازي(اينترنت)و شبکه هاي کامپيوتري نيز براي گردآوري اين اطلاعات استفاده شده است.در عرصه پژوهش،به ويژه پژوهش هاي تاريخي مرحله فيش برداري و به خصوص نحوه ي تنظيم و نوشتن فيش ها از اهميت بالايي برخوردار است.دقت و اهميت اين مرحله از تمامي مرحله هاي پيشين و پسين بيشتر ميباشد.علت اين درجه از اهميت و اعتبار فيش نويسي بخاطر اتصال پژوهشگر در ساعات يا لحظاتي محدود و مشخص از زمان به يک منبع و يا سند است که امکان بازجويي يا دست يابي مجدد بدان شايد ديگر ميسر نگردد.بنابراين،فيش نويسي بايستي به عنوان نخستين شکل عملي پژوهش تلقي گردد که مبتني بر اصول و روشهاي علمي است. تحقيق حاضر ضمن بهره گيري از اين ابزارهاي گردآوري اطلاعات، از طريق اتصال به شبکه هاي جهاني و اطلاع از يافته هاي ديگر پژوهشگران جهت مرتفع ساختن نواقص پژوهش، انجام گرفته است.
3-3 جامعه آماري
جامعه آماري اين پژوهش شامل يک گروه يا قشر خاصي نميباشد زيرا اين پژوهش در صدد مقايسه تطبيقي تحولات در دو کشور تونس و مصر ميباشد. بنابراين، کليه نيروهايي که به طريقي در اين خيزش ها و تحولات تاثير دارند و يا تاثير ميپذيرند جزو جامعه آماري پژوهش ميباشند اما با توجه به اين که چهارچوب نظري اين تحقيق بر نظريه هاي بيات استوار ميباشد، طبقه متوسط جامعه و خصوصا جوانان تحصيل کرده و دست فروشان شهري جزء گروه هاي اصلي در جامعه آماري پژوهش مي باشند.
3-4 نحوه جمع آوري داده ها
در يک تحقيق، جمع آوري اطلاعات يکي از مهم ترين برهه هاست و در اين تحقيق نيز با استفاده از روش کتابخانه اي براي گردآوري اطلاعات و بيان چارچوب نظري استفاده شده است.

3-5 روش تجزيه و تحليل داده ها
روش تجزيه و تحليل در اين تحقيق به صورت تطبيقي(مقايسه اي) است که با استفاده از اسناد و مدارک معتبر موجود انجام ميشود. يعني با استفاده از اطلاعات به دست آمده از اين اسناد و مدارک، به بررسي واقعيت هاي موجود در اين کشور ها پرداخته ميشود. بدين صورت که ضمن بررسي زمينه ها و علل پيدايش خيزش ها در دو کشور تونس و مصر، نوع جنبش ها در هر يک از اين کشور ها، نقش گروه ها و احزاب در روند تحولات، نقش متقابل نخبگان حاکم و مردم و سرآمد تحولات در اين کشور هاو مسائلي از اين قبيل مورد مقايسه قرارگرفته و تفاوت ها و شباهت هاي تحولات و خيزش ها با هم مقايسه ميشوند. همانطور که قبلا نيز اشاره شد در روش تحليل تطبيقي، هدف مقايسه دو جامعه با يکديگر در واحد هاي کلان اجتماعي مي باشد.
3-6قلمرو زماني و مکاني پژوهش
تحقيق حاضر از نظر بعد مکاني، تحقيق فراملي بوده که کشورهاي عربي خاورميانه را با تاکيد بر دو کشور تونس و مصر و مقايسه تحولات در اين دو کشور مدنظر قرار مي دهد و با توجه به موضوع پژوهش که تحولات سياسي- اجتماعي و جنبش ها را دراين دو کشور مورد بررسي قرار ميدهد، جامعه آماري تحقيق شامل تمامي آحاد مردم از نخبگان حاکم گرفته تا طبقه متوسط و تهي دستان شهري و خصوصاً نقش وتاثير جوانان را شامل مي شود و از نظر بعد زماني نيز مطالعه اي مقطعي بوده که حوادث سال هاي 91-90 را مد نظر قرار ميدهد.
3-7مراحل اجراي تحقيق
مرحله اول؛
در مرحله نخست موضوع تعيين شده و محدوده آن از بعد مکاني و زماني مشخص گرديده و عنوان گذاري تحقيق نيز مشخص شده است.

مرحله دوم؛
در اين مرحله طرح مقدماتي تحقيق نسبت به موضوع آن انجام گرفته و بيان مسئله، فرضيات و اهداف تحقيق نيز جهت ارائه چهارچوبي مشخص براي نيل به اهداف پژوهش صورت گرفته است.
مرحله سوم؛
در اين مرحله دايره منابع و مواد تحقيق مشخص گرديده و به گرد آوري آن منابع اقدام گرديده است.
مرحله چهارم؛
در مرحله بعد که از اهميت بيشتري نيز برخوردار است به فيش نويسي(استخراج و ثبت اطلاعات)پرداخته شده و نهايتا به چينش فيش ها به گونه اي که ابتدا به علل بروز تحولات،سپس متن حادثه ودر نهايتنتايج و پيامدهاي آن، پرداخته شده است(تفکيک و تحليل يادداشتها صورت گرفته است).
مرحله پنجم؛
درمرحله آخربه نگار
ش اوليه(با تکيه بر مختصات نگارش و ارجاع دهي)و سپس نگارش نهايي پژوهش(مبتني بر نکات دستوري و ويرايشي)پرداخته شده است.

فصل چهارم : يافته هاي پژوهشي

4-1 مقدمه
4-2 خاورميانه
4-3 پيامدهاي بحران اقتصادي
4-4 اختلالات جمعيتي
4-5 حکومت و نقش رهبري
4-6 واکنش ارتش در تحولات
4-7 نقش شبکه هاي اجتماعي
4-8 نقش آمريکا در تحولات
4-9 قيام مردم تونس
4-10 قيام مردم مصر
4-11 يافته هاي استنباطي

4-1 مقدمه
هدف هر تحقيقي دادن پاسخ منطقي به سوالات مطرح شده مي باشد،اين امر در گرو تجزيه و تحليل دقيق اطلاعات بدست آمده، مي باشد.پس يکي از مراحل حساس در امر پژوهش اين مرحله است.
تجزيه و تحليل داده ها به اين صورت انجام مي گيرد که ابتدا متغيرهاي موجود بر جنبش ها را مورد بررسي قرار مي دهيم.سپس به ريشه ها و تحولات دو کشور تونس و مصر پرداخته و نهايتاً براساس فرضيه هاي تحقيق رابطه بين متغيرها و تحولات اين دو کشور با هم مورد مقايسه و بحث و بررسي قرار مي گيرد.
4-2 خاورميانه
خاورميانه را مهمترين منطقه جهان در قرن 21 لقب داده اند.در فرهنگ خاورميانه،عقيده ضرورت-ضرورت حفظ يک زندگي آبرومندانه- پايه درک مردم از عدالت را تشکيل مي دهد.
براي حفظ يک زندگي آبرومندانه،يک خانواده ناچار است تواناييهاي مادي و فرهنگي معيني داشته باشد.در اين مفهوم عدالت،که به وسيله “ضرورت” تعيين ميشود،کسي که داراي نياز اساسي است بايد آنرا برآورده سازد،اگرچه به شکل غير قانوني،البته تا جايي که اين کار باعث آسيب رساندن به افرادي شبيه خودش نشود.وقتي دولت بخواهد با اين نوع عقايد در مورد عدالت مبارزه کند،عدالت مورد نظر تهي دستان را زير پا مي گذارد،تهي دستان که از نظر اخلاقي مورد تجاوز قرار گرفته اند،به شورش روي مي آورند.(بيات،1379: 35)
در منطقه خاورميانه،اکثر حکومتهاي معاصر سلطه گر،از معدود کشورهاي جهان هستند که گذشته و حال براي آنها بيش از آينده اهميت دارد.هيچ کشور عربي وجود ندارد که استراتژي خود را براي دهه هاي آينده يا پنجاه سال آينده اعلام و منتشر کرده باشد.تحولات سال 2011جهان عرب،دولت هاي اين منطقه را سخت تحت تاثير قرار داده است،اين تحولات از جنس اجتماعي بوده و گفتمان حاکم بر اينجوامع را متحول ساخته است. در پي اين تحولات هويت هاي جديدي در حال شکل گيري است که تاثيرات آن در همه حوزه ها و سطوح در حال نمودار شدن است.در کشورهاي عربي خاورميانه،بيگانگي حکومتي از جامعه مدني حتي پس از دوران استقلال و ايجاد اصلاحات اقتصادي و در پي آن،بهبود وضعيت طبقات فرودست جامعه مشهود بوده است.در اين ميان،به ويژه انديشمندان و متفکران ملي گرا روز به روز از دستگاه حکومت فاصله گرفته اند.پايين بودن شاخص آزادي فردي در اين کشورها نه تنها حاکي از قدرتحکومتهاي آنها نيستبلکه درست برعکس، يعني تلاش تبليغاتي حکومتهاي عربي براي قدرتمند نشان دادن خود،علت اصلي ضعف و شکننده بودن آنها محسوب مي شود.همواره رابطه اي قوي ميان ضعف و خشونت برقرار است که نشان مي دهد هرچقدر دستگاه سرکوب حکومت قدرتمند و پيشرفته باشد،ساختار سياسي و بنيان قدرت آن نيز ضعيف و شکننده خواهد بودتا جايي که اين کشورها تشکيلات عقل

دیدگاهتان را بنویسید

Close Menu